14991,40%0,51
43,14% 0,10
50,34% 0,08
6377,90% 0,18
10268,60% 0,00
ANKARA (AA) - ŞEYMA GÜVEN - ODTÜ ULTRAMEMS Araştırma Laboratuvarı'nda geliştirilen ve cep telefonlarının şarj süresini uzatacak "MEMS Nöristör" aygıtına Uluslararası Patent (PCT) verildi.
İnsan beynindeki hafıza ve işlem birimlerinin entegrasyonundan esinlenen mikroelektromekanik sistemli aygıt, geleneksel işlemci mimarisindeki enerji tüketimini ortadan kaldırarak teknolojik cihazlarda uzun ömürlü kullanımı mümkün kılmayı amaçlıyor. Küresel yapay zeka sistemlerinin güvenilirliği ve maliyeti açısından da yenilikler vadeden bu buluşla, hem enerji verimliliğinin hem de veri güvenliğinin artırılması hedefleniyor.
Proje yürütücüsü ODTÜ Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Bayram, AA muhabirine yaptığı açıklamada, MEMS Nöristör patent başvurusunun Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından düzenlenen 10. Uluslararası Buluş Fuarı'nda bronz madalya ile ödüllendirildiğini belirtti. Bayram, kendisinin de 2025 İlim Yayma Ödülleri kapsamında "Mühendislik, Doğa ve Sağlık Bilimleri Ödülü"ne layık görüldüğünü ifade etti.
Modern bilişimin, karmaşık yapay zeka görevleri için muazzam miktarda enerji tükettiğini vurgulayan Bayram, "Bellek ve işlemci süreçlerinin ayrı olduğu geleneksel mimari bir darboğaz yaratıyor. Nöromorfik donanıma doğru bir paradigma değişimi, geleneksel sistemlerdeki muazzam enerji ve zaman israfını ele alma potansiyeline sahiptir." dedi. Bayram, nöristör kullanıldığında enerji tüketiminin bir milyon kat azaldığını bildirdi.
"Geleceğin yapay zekası sadece akıllı değil, aynı zamanda güvenilir olmak zorundadır." diyen Bayram, "Bizim nöristörümüzün elektrik sinyali üretebilmesi için membranın fiziksel olarak çökmesi gerekiyor. Bu, yazılımla taklit edilemeyen fiziksel bir zorunluluktur. Hiçbir kötü niyetli yazılım bu fiziksel bariyeri aşamaz." diye konuştu. Bu özelliğin, savunmadan otonom araçlara kadar kritik sistemler için eşi benzeri görülmemiş bir donanım güvenlik katmanı olduğunu ekledi.
Bayram, hafızalı direnç teknolojilerindeki üretim istikrarı sorunlarına dikkat çekerek, "Biz milyar dolarlık üretim hatlarını değiştirmeden üretilebilen, köklü bir teknoloji olan Ultrasonik Çevirgeçleri (CMUT), birer 'yapay nörona' dönüştürdük." dedi. Aygıtın, hem hafıza hem de işlemci görevini başka materyale ihtiyaç duymadan, silisyumun kendi mekanik özellikleriyle gerçekleştirdiğini belirten Bayram, bunun endüstriyel üretim için 'yüksek verim, düşük maliyet ve tam uyumluluk' anlamına geldiğini vurguladı.
"Biz hayatta kalma, AR-GE aşamasını geçtik, şimdi dirilme ve ticarileşme aşamasındayız." diyen Prof. Dr. Bayram, "Önümüzdeki süreçte, silikon vadisi devleriyle masaya oturup, bu teknolojinin yeni nesil nöromorfik çiplerin kalbinde yer almasını sağlayacağız." ifadelerini kullandı. Bayram, bu teknolojinin doğru stratejik ortaklıkla, ülkeye 100 milyar dolarlık katma değer sağlayacak bir potansiyele sahip olduğunu belirterek, "Vakti geldi ve biz bu tohumu dev bir çınara dönüştürmeye hazırız." dedi.
