Keşiflerin Başlangıcı ve Tarihi Eşiğin Aşılması

NASA, ilk ötegezegen keşfinin 1992’de bir pulsarın yörüngesinde yapıldığını hatırlattı. 1995’te ise ana dizi yıldızının etrafında ilk kez bir ötegezegen bulundu.

• 2015’te Kepler teleskopu 1000’inci ötegezegeni doğruladı.

• 2016’da yalnızca bir yıl içinde 1500 yeni gezegen keşfi gerçekleşti.

• 2022’nin Mart ayında sayı 5 bine ulaştı.
  Bugün itibarıyla bu sayı 6 bine yükselerek yeni bir bilimsel eşik aşılmış oldu.

Farklı Gezegen Türleri Dikkat Çekiyor

NASA, keşfedilen gezegenlerin büyük çoğunluğunun Güneş Sistemi’ndeki gezegenlere benzemediğini bildirdi.

Öne çıkan ötegezegen türleri:

• Sıcak Jüpiterler (yıldızına çok yakın dev gaz gezegenler)

• Ultra kısa yörüngeli gezegenler

• Gelgit kilitli dünyalar (hep aynı yüzünü yıldızına bakan gezegenler)

Bazılarında demir yağmurları, bazılarında aşırı sıcaklık ve basınç koşulları, bazılarında ise tamamen okyanuslarla kaplı yüzeyler bulunabileceği ifade edildi.

Keşif Yöntemleri

Bugüne kadar keşiflerde en çok geçiş yöntemi kullanıldı.

• Geçiş yöntemiyle 4 bin 500’den fazla gezegen doğrulandı.

• Radyal hız yöntemi ile yıldız ışığındaki titreşimler ölçülerek 1140’tan fazla ötegezegen belirlendi.

• Doğrudan görüntüleme ise oldukça zor olduğu için 100’den az gezegen bu şekilde gözlemlendi.

Gelecek Görevler ve Hedefler

Avrupa ve ABD başta olmak üzere birçok ülke yeni teleskop projelerine hazırlanıyor:

• ESA’nın PLATO misyonu (2026): Güneş benzeri yıldızların etrafındaki kayalık gezegenlere odaklanacak.

• NASA’nın Nancy Grace Roman Teleskobu (2027): Mikro mercekleme yöntemiyle binlerce ötegezegen bulacak.

• Çin’in Earth 2.0 projesi (2028): Dünya büyüklüğünde gezegen arayacak.

Amaç, yaşanabilir dünyaların tespiti. James Webb Uzay Teleskobu, bu hedef doğrultusunda kızılötesi atmosfer gözlemleriyle ilk bulguları sundu.

NASA’dan Açıklama

NASA Ötegezegen Keşif Programı Yöneticisi Dawn Gelino, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Keşfettiğimiz her gezegen türü, Dünya gibi yaşanabilir gezegenlerin evrende ne kadar yaygın olabileceğini anlamamız için ipuçları sunuyor. Evrende yalnız olup olmadığımızı öğrenmek istiyorsak, bu bulgular kritik öneme sahiptir.”