Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2024 yılına ait doğurganlık verileri, kadın başına düşen ortalama çocuk sayısının 1,48'e düştüğünü gösterdi. Bu oran, nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,1'in oldukça altında kalarak tarihsel bir düşük seviyeye işaret ediyor.
2001 yılında 2,38 olan doğurganlık hızı, aradan geçen 23 yıl içinde kesintisiz bir düşüş gösterdi. Özellikle 2017 yılında 2,1'in altına inen bu oran, 2024 itibarıyla şimdiye kadarki en düşük değerine ulaşarak demografik yapıda önemli değişimlerin kapısını araladı.
TÜİK verilerine göre doğurganlık hızı yalnızca büyükşehirlerde değil, kırsal bölgelerde de düşüş gösteriyor. Eğitim ve kariyer hedeflerinin öncelik kazanması, evlilik yaşının gecikmesi ve ekonomik belirsizlikler, çocuk sahibi olma kararlarını erteleyen başlıca faktörler arasında yer alıyor.
Demografi uzmanları, doğurganlık hızındaki bu düşüşün uzun vadede yaşlanan nüfus, azalan iş gücü ve artan sosyal güvenlik yükü gibi çok yönlü riskler taşıdığını belirtiyor. Özellikle okul çağındaki çocuk sayısında azalma ve üniversitelerde kontenjan boşlukları gibi sonuçların kaçınılmaz hale gelebileceği vurgulanıyor.
Sosyal ve Ekonomik Politikalar Öne Çıkıyor
Benzer süreci yaşayan birçok ülkenin aile destek programları geliştirdiğine dikkat çeken uzmanlar, Türkiye'nin de doğum oranlarını artırıcı adımlar atması gerektiğini ifade ediyor. Kreş desteği, doğum izinlerinin uzatılması, çalışan annelere teşvikler ve uygun konut politikaları en çok önerilen çözümler arasında yer alıyor.
Demografik Veri Değil, Toplumsal Dönüşümün Göstergesi
Düşen doğurganlık hızı, yalnızca nüfusa ilişkin bir veri değil; aynı zamanda sosyal, kültürel ve ekonomik dönüşümlerin de bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu dönüşümün dikkatle izlenmesi ve kapsamlı bir strateji ile yönetilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
