Jeoloji Yüksek Mühendisi Nurcan Özdemir, Aksaray'da bulunan Tuz Gölü Fay Hattı ve Türkiye'deki deprem riski hakkında önemli uyarılarda bulundu. Özdemir, Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra yerkabuğunda hareketliliğin arttığını belirterek, "Daha önce yılda ortalama 20-22 bin deprem meydana gelirken, Şubat depreminden sonra bu sayı 74 bini aştı. Etrafımızdaki bütün fay hatlarına enerji transferi oldu" dedi.
Özdemir, son dönemde yaşanan depremlere dikkat çekerek, Nisan ayında Marmara Kumburgaz açıklarında 6.2, geçtiğimiz günlerde ise Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde 6.1 büyüklüğünde deprem meydana geldiğini hatırlattı. Türkiye'nin dört bir yanının aktif fay hatlarıyla çevrili olduğunu vurgulayan Özdemir, Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu, Ege fay hatlarının yanı sıra Orta Anadolu'nun en önemli fay hatlarından biri olan Tuz Gölü Fay Hattına dikkat çekti.
Tuz Gölü Fay Zonu'nun Konya-Kulu ilçesinden başlayıp Aksaray merkezinden geçtiğini, Hasan Dağı'nı keserek Niğde-Kemerhisar'a kadar uzandığını belirten Özdemir, fay hattının 200-220 kilometre uzunluğunda olduğunu söyledi. Tarihsel verilerin, bu hattın 7 büyüklüğünde yıkıcı depremler üretebildiğini gösterdiğini, günümüzde ise 6.8 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.
Aksaray merkezinin kumlu, killi, siltli ve yeraltı suyu yüksek, sıvılaşmaya meyilli bir zemine sahip olduğunu belirten Özdemir, "Balçık zemin, deprem dalgalarını büyüterek şiddetini kat kat artırır. Kaya zeminlerde deprem dalgası hızlı geçerken, alüvyon zeminde enerjiyi büyütür ve yıkıcı hale getirir" dedi. İlçelerde ise zemin yapısının farklı olduğunu, örneğin Ortaköy'ün granit, Sultanhanı'nın kireçtaşı ağırlıklı zemine sahip olduğunu belirtti.
Özdemir, 2000 yılı öncesinde inşa edilen binalarda zemin etütlerinin yapılmadığını hatırlatarak, "Depremde en çok bu binalar yıkılıyor. Vatandaşlarımız 2000 öncesi binalarının kolonlarından numune aldırıp analiz yaptırsın. Gerekirse kentsel dönüşüme başvursun" çağrısında bulundu.
Deprem Her An Olabilir
Tuz Gölü ve Ecemiş fay hatlarının uzun süredir suskun olduğunu ancak aktif olduklarını vurgulayan Özdemir, "Elimizde güncel deprem tekrarlama verisi yok. Bu yüzden tarihin neresinde olduğumuzu bilemiyoruz. Ancak enerji birikimi mutlaka var. Deprem her an, her yerde olabilir. Önemli olan sağlam binalar inşa etmek" dedi.
