Aksaray'ın Gülağaç ilçesinde halk arasında sıkça kullanılan "merav" kelimesi, tarihî belgelerle yeniden gündeme geldi. Gülağaçlı yazar Dr. M. Fırat Gül'ün araştırmalarına göre, yörede "merav" şeklinde telaffuz edilen bu kelimenin aslı "mîrâb" olarak Osmanlı belgelerinde geçiyor.
Mîrâb: Suyun Efendisi
Farsça kökenli bir kelime olan "mîrâb"; "mîr" (bey) ve "âb" (su) sözcüklerinin birleşiminden oluşuyor. Anlamı ise "şehrin su işlerinden sorumlu kişi" şeklinde açıklanıyor. Bu unvan, geçmişte özellikle yerleşim yerlerinde su dağıtımını ve düzenini kontrol eden kişileri ifade etmekteydi.
Gülağaç'ta Kültürel Bir Kalıntı Olarak Yaşıyor
Bugün halk arasında "merav" olarak kullanılan bu kelimenin, tarihsel bir görev tanımı olması ve günümüze kadar ulaşması, Gülağaç'ın kültürel hafızasının canlılığını gözler önüne seriyor. Bu tür kelimeler, bölge halkının dilsel mirasının bir parçası olarak yaşatılıyor.
Osmanlı Belgelerinde Merav İzleri
Dr. Gül'ün aktardığına göre, Osmanlı Devlet Arşivleri'nde "mîrâb" kelimesiyle ilgili çok sayıda belgeye rastlamak mümkün. Gülağaç'a dair belgelerde de yer alan bu unvan, dönemin su yönetimi konusunda nasıl bir yapılanma olduğunu göstermesi açısından da önemli.
Ağaçlı Karyesi Belgesinde Geçiyor
Haberde kullanılan arşiv belgesinde, "Ağaçlı karyesinde" ifadesi dikkat çekiyor. Burada "karye" kelimesi köy anlamına geliyor ve bu belge, mîrâb unvanının Ağaçlı köyü gibi yerleşimlerde de görevli olarak kullanıldığını gösteriyor.
Kültürel Hafızaya Sahip Çıkılıyor
Gülağaç'ta yaygın olan bu tür kelimelerin aslına dair yapılan çalışmalar, bölgenin tarihsel bağlarının ve dil zenginliğinin korunması adına büyük önem taşıyor. Yetkililer ve araştırmacılar, bu tür kültürel unsurların belgelerle gün yüzüne çıkarılmasının yeni nesillere de aktarılması gerektiğini vurguluyor.