Uzmanlar, özellikle Aksaray'ın da içinde bulunduğu Konya Kapalı Havzası'nda yer altı su seviyesinin hızla düşmesinin obruk oluşumunu tetiklediğini belirtiyor. Kuraklık, iklim değişikliği ve aşırı yer altı suyu kullanımı gibi faktörler, bu durumu daha da kötüleştiriyor.
Son yıllarda Aksaray'ın yanı sıra Eskişehir, Afyonkarahisar, Denizli, Ankara, Çankırı, Çorum, Yozgat, Sivas, Diyarbakır, Bitlis ve Batman gibi illerde de obruk oluşumunda artış gözlemleniyor. Hatta beklenmedik şekilde Erzurum ve Şanlıurfa'da bile obruklar ortaya çıkmaya başladı. Batı Anadolu'da ise Denizli'den sonra Manisa'da da obruklar görülmeye başlandı.
Uzmanlar, obrukların oluşum nedenini yer altındaki boşlukların büyümesi olarak açıklıyor. Yer altı su seviyesinin düşmesiyle bu boşluklar daha da genişliyor ve yer yüzeyindeki toprak tabakası bu yükü taşıyamayınca çöküyor.
Obrukların önlenmesi için alınması gereken önlemler arasında yer altı suyu kullanımının düzenlenmesi, su tasarrufu ve bölgesel su yönetimi planlarının yapılması yer alıyor. Ayrıca, obruk risk haritalarının oluşturulması ve bu haritalar doğrultusunda yapılaşma ve yerleşim alanlarının belirlenmesi de büyük önem taşıyor.
