Meksika'nın Zacatecas eyaletinde arkeologlar, yaklaşık 4 bin yıl öncesine tarihlenen antik bir mezarda insan el izlerine rastladı. Maya döneminden daha eski olduğu değerlendirilen bu keşif, arkeoloji dünyasında büyük heyecan yarattı. Kaya yüzeyine kazınmış 150'den fazla el izi, geçmişin ritüel ve kültürel yaşamına ışık tutuyor.
Arkeologlar, kırmızı pigmentlerle oluşturulan bu el izlerinin bir tür geçiş ritüeli, kutsal kabul edilen bir tören ya da toplumsal aidiyetin simgesi olabileceğini belirtiyor. Ellerin bir kısmının "negatif el izi" şeklinde — yani elin etrafına boya püskürtülerek — yapıldığı görülüyor.
Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (INAH) tarafından yapılan kazılarda ortaya çıkarılan bu kalıntılar, mağara duvarları boyunca dikkatli incelemeler sonucunda gün yüzüne çıkarıldı. El izlerinin korunmuş olması, bölgenin iklim koşulları ve düşük insan etkisi sayesinde mümkün oldu.
Uzmanlara göre bu bulgular, Mezoamerikan uygarlıklarından çok daha eski bir dönemin kültürel izlerini taşıyor. Özellikle genç bireylere ait olduğu tahmin edilen el izleri, o dönemde çocukların da dini veya törensel yaşamda aktif rol almış olabileceğini düşündürüyor.